Wat doet een bouwfysisch adviseur?
Een bouwfysisch adviseur beoordeelt hoe fysieke processen binnen een gebouw invloed hebben op comfort, gezondheid en prestaties. Daarbij gaat het onder meer om:
- warmtetransport;
- vochtgedrag;
- luchtstromen;
- geluidsoverdracht;
- daglichttoetreding;
- en energiegebruik.
Afhankelijk van de fase van het project kan een bouwfysisch adviseur ondersteunen met:
- berekeningen;
- simulaties;
- technische analyses;
- verificatiemetingen;
- en prestatiebeoordelingen.
Daarbij vormt de samenhang tussen ontwerp, uitvoering en praktijkomstandigheden een belangrijk aandachtspunt.
Bouwfysica in de ontwerpfase
Juist in de ontwerpfase kunnen bouwfysische risico’s vroegtijdig inzichtelijk worden gemaakt. Daardoor ontstaat meer grip op:
- energieprestaties;
- thermisch comfort;
- oververhitting;
- geluidwering;
- ventilatie;
- en daglichttoetreding.
Daarnaast kunnen ontwerpkeuzes in een vroeg stadium worden geoptimaliseerd, waardoor problemen tijdens uitvoering of gebruik beter beheersbaar blijven.
Veelvoorkomende bouwfysische analyses in de ontwerpfase zijn:
- BENG-berekeningen conform NTA 8800;
- TOjuli- of oververhittingsberekeningen;
- akoestische berekeningen;
- daglichtstudies;
- ventilatieberekeningen;
- en beoordeling van thermische bruggen.
Bouwfysisch onderzoek tijdens uitvoering en oplevering
Ook tijdens de uitvoerings- en opleverfase speelt bouwfysica een belangrijke rol. In de praktijk blijkt namelijk regelmatig dat theoretische ontwerpuitgangspunten afwijken van de feitelijke situatie.
Daardoor ontstaat behoefte aan verificatie van:
Daarnaast kunnen bouwkundige aansluitingen, materiaalkeuzes of installatietechnische afwijkingen invloed hebben op de uiteindelijke prestaties van het gebouw. Juist daarom worden tijdens of na oplevering regelmatig bouwfysische metingen uitgevoerd.
Veelvoorkomende onderzoeken en metingen
Binnen bouwfysisch onderzoek kunnen uiteenlopende onderzoeken worden uitgevoerd, afhankelijk van het type gebouw en de onderzoeksvraag.
Voorbeelden hiervan zijn:
- geluidsmetingen conform NEN 5077;
- lichtmetingen conform NEN-EN 12464-1;
- daglichtonderzoek conform NEN 2057 of NEN-EN 17037;
- luchtdichtheidsmetingen;
- ventilatieonderzoek;
- binnenluchtkwaliteitsonderzoek;
- onderzoek naar vluchtige organische stoffen (VOS);
- thermisch comfortonderzoek.
Daarnaast kunnen metingen en analyses worden ingezet om prestaties objectief te onderbouwen richting:
- opdrachtgevers;
- kwaliteitsborging;
- certificering;
- of wet- en regelgeving.
Bouwfysica en gebouwprestaties
Bouwfysica richt zich niet uitsluitend op het voldoen aan minimale eisen. In de praktijk gaat het vooral om de vraag hoe gebouwen daadwerkelijk functioneren onder gebruiksomstandigheden.
Daarbij spelen onder meer de volgende aspecten een rol:
- comfort van gebruikers;
- energieverbruik;
- gezondheid;
- onderhoud;
- duurzaamheid;
- en toekomstbestendigheid van het gebouw.
Juist daarom vraagt bouwfysica om een integrale benadering waarbij ontwerp, uitvoering, installaties en gebruik in samenhang worden beoordeeld.
Toenemende rol van bouwfysica binnen duurzame gebouwen
Door strengere regelgeving en hogere verwachtingen rondom comfort en duurzaamheid neemt het belang van bouwfysica binnen bouwprojecten verder toe.
Gebouwen worden:
- beter geïsoleerd;
- luchtdichter;
- energiezuiniger;
- en technisch complexer.
Daardoor neemt ook de gevoeligheid toe voor:
- oververhitting;
- vochtproblemen;
- ventilatievraagstukken;
- en comfortklachten.
Juist daarom groeit de behoefte aan objectieve beoordeling van gebouwprestaties tijdens ontwerp, uitvoering en gebruik.
Bouwfysica vraagt om een integrale benadering
Bouwfysische prestaties ontstaan zelden door één afzonderlijke factor. In de praktijk wordt het functioneren van gebouwen bepaald door een combinatie van:
- bouwkundige keuzes;
- installatietechniek;
- materiaalgedrag;
- gebruiksomstandigheden;
- en onderhoud.
Daarom vraagt bouwfysisch onderzoek doorgaans om een integrale benadering, waarbij berekeningen, praktijkmetingen en technische analyses gezamenlijk inzicht geven in de werkelijke prestaties van het gebouw.
