Isocyanaten meten en analyseren op de werkplek

Wat zijn isocyanaten?

Isocyanaten zijn chemische verbindingen die worden gebruikt in polyurethaan (PUR), lijmen, verven en coatings. Belangrijke varianten zijn TDI (tolueendiisocyanaat), MDI (difenylmethaandiisocyanaat), HDI (hexamethyleendiisocyanaat) en IPDI (isoforondiisocyanaat). Ook fenylisocyanaat (PI) en tri-isocyanaat (TRI) worden in sommige coatings en lijmformuleringen toegepast.

Ze zijn onmisbaar in de industrie, maar ook berucht vanwege hun gezondheidsrisico’s.

 

Gezondheidsrisico’s

Blootstelling aan isocyanaten kan leiden tot:

• Acute irritatie van ogen, neus en luchtwegen
• Astma en allergische reacties, vaak onomkeerbaar
• Huidirritatie en eczeem
• Overgevoeligheid: eenmaal gesensibiliseerd kan al een zeer lage blootstelling ernstige klachten veroorzaken

Daarom gelden isocyanaten als sensibiliserend en toxisch en worden ze streng gereguleerd in arbeidshygiëne.

 

Grenswaarden en regelgeving

Sinds de invoering van de Europese groepsgrenswaarde geldt voor alle di-isocyanaten (uitgedrukt als NCO-groep):

• 6 microgram NCO per kubieke meter lucht (8-uurs gemiddelde)
• 12 microgram NCO per kubieke meter (15-minuten grens)

Gebruik deze groepsgrens als hoofdreferentie. Nationale waarden voor afzonderlijke stoffen zoals TDI, MDI en HDI kunnen licht afwijken.

 

Isocyanaten meten en analyseren volgens NEN-EN 689

Strooming voert luchtmetingen uit conform NEN-EN 689. Daarbij wordt gebruikgemaakt van:

• Persoonlijke luchtbemonstering in de ademzone
• Gevalideerde meetmethoden zoals HPLC na DNPH-derivatisatie
• Vergelijking van resultaten met wettelijke grenswaarden
• Advies voor maatregelen zoals bronafzuiging, ventilatie en persoonlijke beschermingsmiddelen

 

Waarom isocyanaten laten meten?

• Bescherming van werknemers tegen astma en allergie
• Voldoen aan wetgeving en voorkomen van sancties
• Inzicht in procesrisico’s (PUR-schuimen, spuitwerk, lijmtoepassingen)
• Veilig en gezond werken in productie en bouw

 

Conclusie

Isocyanaten zoals TDI, MDI en HDI zijn cruciale stoffen in PUR, lijmen en coatings, maar vormen ernstige gezondheidsrisico’s. Met luchtmetingen en analyses volgens NEN-EN 689 helpt Strooming bedrijven blootstelling in kaart te brengen en maatregelen te nemen.